Łemkowska klawiatura

Wstęp

Cześć, cieszymy się, że chcesz udało Ci się znaleźć na tej stronie. Znaczy to, że chcesz pisać po łemkowsku. Taką przynajmniej mamy nadzieję. Znajdziesz tutaj klawiaturę łemkowską na Windows i Ubuntu, wraz z odpowiednimi instrukcjami instalacji.

Układ klawiszy

Staraliśmy się stworzyć najbardziej zbliżony do układu polskiego, żeby wszelkie przyzwyczajenia pisania polską klawiaturą raczej pomagały, niż przeszkadzały. Większość klawiszy się zgadza, poza małymi wyjątkami. Łemkowskie x jest tam, gdzie łaciński x, żeby zostawić miejsce dla łemkowskiego г na klawiszu h. Jeszcze łemkowskie в jest na v, a na łacińskim w jest łemkowskie ш. Jotowane bukwy uzyskujemy poprzez użycie klawisza alt, tak więc я robimy tak samo jak polskie ą, czyli alt+a. W ten sposób osiągamy є, ю, я. Oprócz tego mamy jeszcze do dyspozycji rosyjskie ё oraz ukraińskie ї, żeby nie trzeba było skakać między różnymi wschodniosłowiańskimi cyrylicami (białoruski i podlaski języku! wybaczcie, nie zostałyście uwzględnione). Miękki i twardy znak jest na klawiszu q, a wszelkie "wzbogacone" głoski również osiągamy poprzez wciśnięcie klawisza alt, w ten sposób zmieniamy ь->ъ, ш->щ, и->ы, з->ж oraz ц->ч. Rosyjskie э mamy z kombinacji alt+r. Jeśli ktoś potrzebuje dawnej ortografii, są jeszcze znaki ѳ, ѵ oraz ѣ (szukajcie, a znajdziecie!). Mamy nadzieję, że proponowany przez nas układ Ci się spodoba i dzięki niemu będziesz mistrzem szybkiego pisania po łemkowsku!

Windows

Instalacja na systemie Windows jest bardzo prosta, wystarczy uruchomić instalator setup.exe po rozpakowaniu archiwum i klikać dalej do skutku. Zmiany klawiatury dokonujemy poprzez kombinację lewy alt+shift albo kliknęcie na pasku języka, jeśli go mamy.

Pobierz plik z naszej strony

Ubuntu

Ta część poradnika przeznaczona jest dla systemu Ubuntu 24.04.4 LTS, ale spodziewam się, że będzie działać dla starszych i nowszych jego wersji, podobnie dla wszelkich dystrybucji korzystających z X Window System, w skład którego wchodzi X Keyboard Extension, może z niewielkimi zmianami.

Z racji pracy z systemowymi plikami należy mieć odpowiednie uprawnienia. Jeśli używasz Ubuntu, to pewnie wiesz, że w Ubuntu osiągamy to przez pracę w terminale (konsoli) i odpalanie komend poprzedzonych komendą sudo. Wklejanie skrótem klawiaturowym w konsoli wymaga dodatkowego klawisza, mianowicie ctrl+shift+v, ale pewnie to wiesz - w końcu masz Linuxa.

Systemowa lokalizacja pliku do dodania:

/usr/share/X11/xkb/symbols/rue

Pobierz plik z naszej strony

Po pobraniu pliku rue otwórz terminał/konsolę i przejdź do folderu, do którego pobrało Ci wspomniany plik. Druga możliwość jest taka, że przechodzisz do folderu w okienkach i dopiero na koniec klikasz prawym przyciskiem myszy, żeby wybrać Otwórz w konsoli (Open in Terminal). Jak ci wygodniej. Teraz skopiuj do terminału tę komendę i uruchom Enterem:

sudo cp rue /usr/share/X11/xkb/symbols/.

Ciąg komend poprosi Cię o podanie hasła do podwyższenia uprawnień (odpowiada za to sudo). Potem skopiuje (odpowiada za to cp) plik rue do katalogu /usr/share/X11/xkb/symbols/.

Pierwszą część mamy za sobą. Teraz przed nami modyfikacja systemowego pliku. Oto doń ścieżka:

/usr/share/X11/xkb/rules/evdev.xml

Znów nawigujemy do folderu korzystając z jednej z dwóch opcji, o których była mowa wyżej. Tym razem jest to katalog /usr/share/X11/xkb/rules/. Następnie tworzymy kopię zapasową pliku przez wykonanie komendy:

sudo cp evdev.xml evdev.xml.bak

Potem otwieramy plik w konsolowym edytorze. Może to być jakikolwiek edytor. Ja użyłem w poradniku edytora nano, bo jest on dostępny w dystrybucji Ubuntu. Wykonujemy komendę:

sudo nano evdev.xml

To jest plik XML, ma on znaczniki podobnie jak HTML. Musimy wstawić nowy blok do środka znacznika layoutList, czyli pomiędzy <layoutList> a </layoutList>, najlepiej po zakończeniu któregokolwiek znacznika </layout>. Plik jest dość długi, więc zamiast przewijać lepiej wyszukać sobie <layoutList> (w nano robimy to przez przyciśnięcie kombinacji ctrl+w) Oto blok do wstawienia.



                    <layout>

                     <configItem>

                      <name>rue</name>

                      <shortDescription>rue</shortDescription>

                      <description>Lemko Rusyn</description>

                      <languageList>

                       <iso639Id>rue</iso639Id>

                      </languageList>

                     </configItem>

                    </layout>

Zapisujemy (ctrl+o) i wychodzimy (ctrl+x). Następnie w opcjach (Settings) wybieramy zakładkę klawiatura (Keyboard) i w sekcji źródeł wejścia (Input Sources) klikamy dodaj źródło (Add Input Source), potem trzy kropki, potem wpisujemy Lemko w lupce, klikamy inne (Other) i wybieramy Lemko Rusyn. Po restarcie systemu powinniśmy mieć dostęp do zmiany języka klawiatury poprzez przytrzymanie klawisza Windows/Super i przyciskanie spacji.

Problemy

Jeśli z czymkolwiek masz problemy, napisz do nas na Facebooku, Instagramie czy po prostu wyślij e-mail. Pomożemy z przyjemnością!